Snelkookoperette in Amsterdam

In 2012 zong ik als zangeres mee in een operette in een studentenprojectkoor in Nijmegen, een project dat me altijd bij is gebleven als een geweldige ervaring. Ik heb zelf jarenlang op behoorlijk niveau klassieke muziek gezongen in diverse koren en daar ontzettend gave ervaringen opgedaan, maar het enthousiasme van die groep studenten met wie ik in 2012 samen op het podium stond zal ik nooit vergeten. Ik ervoer daar dat motivatie en plezier soms meer waard zijn dan een hoog prestatieniveau. Voor de professionele musicus wordt muziek maken toch soms ‘just another day at the office’ en kan het plezier van het muziek maken op de achtergrond geraken. Toen ik in Amsterdam ging wonen en studeren, bleef het concept van een soortgelijk projectkoor dan ook altijd in mijn achterhoofd hangen. Vorig jaar, in de zomer van 2015, resulteerde dat idee in de oprichting van het Amsterdams Studentenprojectkoor (ASPK) dat in februari van start zou gaan met het repeteren voor het eerste project.

 Van de eenentwintig zangers hadden er maar een paar zangervaring.

Waarom dit genre? Operette roept bij de gemiddelde bachelorstudent Muziekwetenschap waarschijnlijk geen herinneringen op, behalve dan misschien die korte referentie van Rutger Helmers naar Offenbachs ‘Orphée aux Enfers’ en de welbekende Can Can. In Engeland is en was het genre behoorlijk populair, maar in Nederland is het nooit echt aangeslagen. Op dit moment bestaan er hier dan ook nauwelijks (professionele) operettegezelschappen. Dat is jammer, want het genre is juist heel erg toegankelijk voor de onervaren zanger en spreekt daarnaast een breed publiek aan. Het is wellicht muzikaal een beetje voorspelbaar (V-I in je oor, zoals Vincent zou zeggen), maar de verhalen hebben wel altijd humor en een maatschappijkritische ondertoon. De toevoeging van een regie kan pittig zijn voor een toch al onervaren zanger, maar kan ook steun bieden. Bovendien proberen we met de regie een unieke interpretatie aan het stuk te geven wat het voor het publiek leuker maakt om naar te kijken.

aspk

In het voorjaar van 2016 heeft het ASPK, na nog geen vijf maanden instudeertijd, zijn eerste project op de planken van het uitverkochte Polanentheater gezet. Van de eenentwintig zangers hadden er maar een paar zangervaring. Dat zorgde voor een grote uitdaging. Zo bestonden de eerste repetities voor een niet te onderschatte deel uit het uitleggen van muziektheoretische termen (‘No, forte means loud’, aldus onze dirigente). Ook was het voor een groot deel van de koorleden een bijzondere ervaring om voor het eerst een vierstemmig stuk terug te horen nadat dat was opgenomen tijdens een van de repetities. De verrukking die samengaat met zo’n eerste ervaring zorgt voor nog meer motivatie om uiteindelijk samen iets moois neer te zetten.

 Zo vond ik mezelf terug met een blokfluit en een reeks zeer suggestieve handelingen.

Mede door de fantastische regie (die ook in nog geen vier repetitiedagen in elkaar is gezet, a.k.a. snelkookoperette) van onze regisseuse stond er uiteindelijk een compacte, grappige en – het kon niet vermeden worden – studentikoze voorstelling, waarin de onzekere muzikale noten goedgemaakt werden door het enthousiasme en de humor van de zangers. Zo vond ik mezelf terug met een blokfluit en een reeks zeer suggestieve handelingen, werd een onschuldige jongensvriendschap door onze regisseuse omgetoverd in een ware mannenliefde, en ontkwam zelfs onze pianist niet aan het zingen van enkele noten.

Ikzelf zag wederom wat er zo leuk was aan (studenten)operette, maar ook het publiek reageerde bijzonder enthousiast en was verbaasd dat operette zo grappig en helemaal niet oubollig was. Meermaals kregen we de vraag of we dit vaker gingen doen. De professionals waren verbaasd over het plezier waarmee onze groep de voorstelling neerzette. Bovendien was iedereen die meewerkte verrast over hoeveel progressie je met een groep, en individueel als zanger, kunt maken in zo’n korte periode.

foto-sophie

Aan de gemiddelde muziekwetenschapper hoef ik – denk ik – niet uit te leggen hoe het is om samen muziek te maken. De ervaring die je hebt bij het samen iets neerzetten wat ook nog eens leuk klinkt, gaat bij mijn beste weten op voor elk muzikaal genre. Voor degene die de positieve gevolgen van het samen iets doen en synchroniseren nog extra bevestigd willen zien verwijs ik je, als cognitieve musicoloog, graag door naar het artikel ‘Enhancing “theory of mind” through behavioral synchrony’ van Baimel et al. (2015). Het doel van het ASPK is het toegankelijk maken van klassieke muziek voor elke student met een liefde voor muziek. Omdat we op projectbasis werken melden koorleden zich aan voor één project dat ongeveer een half jaar duurt. Ook koorleden die al eens meegedaan hebben moeten zich opnieuw aanmelden en meedoen aan de stemtest, waardoor iedereen een gelijke kans heeft om mee te doen. Het genre operette staat overigens niet vast. Wie weet wijken we over een paar jaar wel een keer uit naar iets anders…

Dan een klein beetje reclame. Denk jij nu: hee dat is interessant!, dan kan je een paar dingen doen. Je vindt ons op facebook via https://www.facebook.com/aspk.operette/?fref=ts . Daarnaast kan je 5, 6 of 7 april 2017 aanwezig zijn bij een van onze voorstellingen in het Oostblok theater in Amsterdam. De echte enthousiastelingen zijn welkom lid van de vereniging te worden voor 5 euro per jaar. Dan houden we je op de hoogte van onze nieuwe projecten, verenigingsactiviteiten, start van de kaartverkoop. En hé, voor musicologen in spe is dit ook nog een goede toevoeging aan je wekelijkse dosis solfège.

 

Sophie van Weeren